Dijital tabela: tanımı, çalışma şekli ve kurulumu

Dijital tabela, bir yazılımdan uzaktan yönetilen içerikleri (görseller, videolar, pratik bilgiler ya da canlı veriler) ekranlarda göstermek anlamına gelir. Kâğıt afişin aksine içerik, günün saatine, konuma ya da güncel gelişmelere göre değişir ve bunun için kimsenin yerinde bulunması gerekmez.

Aynı şey için dijital ekran, dijital reklam ekranı ya da elektronik tabela gibi adlar da kullanılır: hepsi aynı kavramı anlatır. Dijital tabelayı sürekli döngüde açık bırakılmış bir televizyondan ayıran iki yetenek vardır: hangi içeriğin ne zaman oynayacağına karar veren zamanlama ve tek bir bilgisayardan, hatta bir telefondan onlarca ekranı güncellemeyi sağlayan uzaktan yönetim. Ekranlar kamusal alanlara kurulup reklam verenlere yayın süresi satıyorsa sektör buna DOOH (digital out-of-home, dijital açık hava) der: bu, reklam ağlarının yürüttüğü ayrı bir iştir. Bu rehber, bir şirketin, bir mağazanın ya da bir kamu kurumunun kendi mesajları için kullandığı dijital tabelayı ele alır.

Bir dijital tabela sistemi her zaman üç unsura dayanır: içeriği gösteren bir ekran, onu oynatan bir oynatıcı (player) ve onu düzenleyen bir yazılım. Seçilen donanıma göre bu unsurlardan ikisi aynı cihazda bir araya gelebilir, ancak üç rol yine de birbirinden ayrı kalır.

• Ekran. Sistemin görünen parçasıdır ve çoğu zaman projenin en pahalı kalemidir. Bu bir ev tipi televizyon, uzun saatler çalışmak üzere tasarlanmış profesyonel bir ekran, yüksek parlaklıklı bir vitrin ekranı ya da birden çok panelden oluşan bir video duvarı olabilir. Doğru seçim; konuma (iç mekân, vitrin, dış mekân), ekranın günde kaç saat açık kaldığına ve izleme mesafesine bağlıdır.
• Oynatıcı. İçeriği indirip ekranda gösteren cihazdır. Kendi işletim sistemini çalıştıran profesyonel ekranların çoğunda yerleşik olarak bulunur: Android, LG webOS ya da Samsung Tizen — Smart-Signage'da bu ikisi, Enterprise planına özel, indirilebilir yerel bir uygulamayla (IPK ve .wgt) yönetilir. Aksi hâlde HDMI ile bir Android kutu, bir mini PC ya da bir Raspberry Pi bağlarsınız. Tam ekran çalışan sıradan bir web tarayıcısı da bu işi görebilir.
• Yazılım. Genellikle CMS (içerik yönetim sistemi) olarak anılır; içerik oluşturmak ya da içe aktarmak, bunları oynatma listelerinde düzenlemek, saate ve güne göre zamanlamak ve ekranlara göndermek için kullanılır. Günümüzde neredeyse her zaman çevrim içi barındırılır (SaaS): bir web tarayıcısından oturum açarsınız, kurulacak hiçbir şey yoktur.

Dijital tabela her zaman aynı yolu izler. Bir kullanıcı yazılımda içerik hazırlar: bir afiş, bir video ya da bir PDF yükler, bir düzenleyicide görsel tasarlar veya hava durumu, saat ya da bir toplantı odasının müsaitliği gibi kendi kendini güncelleyen bir widget ekler. Bu içeriği, her öğenin sırasını ve süresini belirleyen bir oynatma listesine koyar; ardından listeyi bir ya da birden çok ekrana atar. İçerik günün saatine göre değişecekse bir zamanlama da tanımlar.

Her ekranın oynatıcısı düzenli aralıklarla yazılıma bağlanır, değişen içerikleri indirir ve bunları belleğinde tutar. Bu yerel önbellek sayesinde bağlantısını kaybeden bir ekran, aldığı son zamanlamayı oynatmaya devam eder. Yazılım ayrıca her ekranın durumunu (çevrim içi, çevrim dışı, o an oynatılan içerik) raporlar; böylece bir arızayı yerinize gitmeden fark edersiniz. Smart-Signage gibi bir platformda ofisten ya da telefondan yayımlanan bir değişiklik ekranlara birkaç saniye içinde ulaşır.

Dijital tabela ekranlarını birbirinden ayıran iki özellik, boyuttan ya da markadan çok daha belirleyicidir: metrekare başına kandela (cd/m², nit olarak da bilinir) ile ölçülen parlaklık ve ekranın günde kaç saat çalışmak üzere tasarlandığı ve garanti altında olduğu süre.

Modelden modele değişen piyasa büyüklükleridir. Satın almadan önce ekranın teknik veri sayfasını kontrol edin.

16/7 ya da 24/7 ibaresi, profesyonel bir ekranın hangi kullanım için tasarlandığını belirtir: haftanın yedi günü günde on altı saat ya da kesintisiz çalışma. Sabah 9'dan akşam 7'ye kadar açık bir mağaza, ekranını günde on saat çalıştırır; bu süre bir televizyonun garantisinin kapsadığı ev kullanımını zaten aşar. Sabah 6'dan gece 11'e kadar açık bir spor salonu ise on altı saati geçer ve 24/7 bir ekrana ihtiyaç duyar. Bu seçimi bütçe değil, gerçek çalışma saatleri belirlemelidir.

Vitrin, en çok hafife alınan durumdur: güneş alan bir camın arkasındaki ev tipi televizyon, tam da yoldan geçenlerin en kalabalık olduğu saatlerde okunmaz hâle gelir. 1.500 cd/m² eşiği, tam güneşe bakan bir vitrin için ise 2.500 cd/m² bu yüzden önerilir.

Bir dijital tabela oynatıcısı üç biçimde karşınıza çıkar ve doğru seçim büyük ölçüde halihazırda yerinde olan ekrana bağlıdır. Yeni nesil profesyonel ekranlar bir SoC (system on chip), yani kendi işletim sistemine sahip küçük, yerleşik bir bilgisayar içerir: oynatıcı uygulamasını doğrudan bunun üzerine kurarsınız, ek kutuya ya da kabloya gerek kalmaz. Bir ekran filosu için en düzenli ve en güvenilir seçenek budur.

Ekranın kullanılabilir bir işletim sistemi yoksa, örneğin eski bir televizyon ya da bir monitör söz konusuysa, HDMI ile bağlanan harici bir oynatıcı eklersiniz: bir Android kutu, Windows ya da Linux çalıştıran bir mini PC veya bir Raspberry Pi. Üçüncü yol, tam ekran çalışan bir web tarayıcısıdır; Smart-Signage web oynatıcısını yeni sayılabilecek her cihazda çalıştırır ve hiçbir şey satın almadan test yapmanıza olanak tanır. Uyumluluk sayfası, tüm planlarda desteklenen sistemleri ayrıntılı olarak listeler: Android, Windows, LG webOS ve web tarayıcıları.

Her dijital tabela yazılımı bir ekrana görsel gönderebilir. Aralarındaki fark günlük kullanımda ortaya çıkar: bir kampanyanın saat 11'de değişmesi gerektiğinde, beş şehirdeki on beş ekranın yönetilmesi gerektiğinde ya da bir ekranın neden karardığını anlamanız gerektiğinde.

Gerçekten önemli olan özellikler, önem sırasına göre:

• saate, güne ve tarihe göre zamanlama, böylece doğru içerik doğru anda kimse müdahale etmeden oynar;
• çevrim dışı oynatma, böylece bir ağ kesintisi siyah bir ekrana dönüşmez;
• uzaktan izleme, hangi ekranların çevrim içi olduğunu ve ne gösterdiklerini bilmek için;
• kendi kendini güncelleyen içerikler: hava durumu, saat, toplantı odası planları, fiyatlar, web sayfaları;
• yerleşik bir tasarım aracı, böylece her değişiklik için bir grafik tasarımcıya bağımlı kalmazsınız;
• kullanıcı yetkileri, birden çok kişi ya da birden çok lokasyon yayın yapmaya başladığı anda;
• acil durum uyarısı, tek bir işlemle tüm ekran filosuna bir mesaj yerleştirir.

Smart-Signage bu özellikleri çevrim içi bir platformda bir araya getirir; basit bir açıklamadan afiş tasarlayan bir Stüdyo, video duvarları, toplantı odası rezervasyon tabletleri ve bir ekran uzaktan kumandası da buna dahildir. Oynatma tüm planlarda 4K çözünürlüğe kadar çıkar. Özellikler listesi her birini tek tek açıklar.

Perakendede dijital tabela, kampanya afişlerinin yerini alır ve vitrinde dikkat çeker: bir kampanya tüm zincirde birkaç saniye içinde değişir ve her mağaza kendini ilgilendiren kısmı yerel olarak uyarlayabilir. Restoranlarda menü panosu işlevi görür: menü kahvaltı, öğle ve akşam yemeği arasında kendiliğinden değişir, tükenen bir yemek tek tıkla ekrandan kalkar.

Sağlık alanında bekleme salonu ekranları önleyici sağlık önerileri ve pratik bilgiler gösterir, algılanan bekleme süresini de kısaltır. Şirketlerde dijital tabela, lobide ve ortak alanlarda iç iletişimi taşır, toplantı odalarının müsaitliğini gösterir ve üretim alanında üretim göstergelerini aktarır. Okullarda, belediyelerde ve kamu kurumlarında ders programlarını, çalışma saatlerini ve duyuruları gösterir; ayrıca tüm ekranlara aynı anda uyarı gönderebilmelidir.

Her sektörün kendine özgü kısıtları vardır: vitrinde parlaklık, spor salonunda uzun çalışma saatleri, muayenehanede gizlilik, şube ağında çok sayıda lokasyon. Aşağıdaki sayfalar her biri için içerikleri, ekranları ve kurulumu ayrıntılı olarak anlatır.

Sektör sektör dijital tabela:

• RestoranRestoran, brasserie ve fast-food için dijital tabela
• Şirket & ofisŞirkette dijital tabela: giriş lobisi ve açık ofis
• Fırın & pastaneFırın ve pastane için dijital tabela
• Spor salonu & fitness kulübüSpor salonu ve fitness kulübü için dijital tabela
• Otel & seminerOtel, lobi ve seminer salonları için dijital tabela
• Emlak ofisiEmlak ofisi için dijital vitrin
• Bayi & servisOtomobil bayii ve servisi için dijital tabela
• Mağaza & büyük marketMağaza ve büyük market için dijital tabela
• Eczane & bekleme salonuEczane ve bekleme salonu için dijital tabela
• Okul, üniversite & meslek merkeziOkul, üniversite ve meslek eğitim merkezi için dijital tabela
• Kuaför & güzellikKuaför salonu ve güzellik enstitüsü için dijital tabela
• Kamp alanı & açık havaKamp alanı ve açık hava konaklaması için dijital tabela
• Belediye & kamu kurumuBelediye ve kamu kurumu için dijital tabela
• Endüstri & atölyeEndüstride dijital tabela: atölye ve üretim hattı
• Banka & sigortaBanka şubesi ve sigorta acenteliği için dijital tabela
• Muayenehane & sağlık merkeziMuayenehane ve sağlık merkezi için dijital tabela

Başarılı bir dijital tabela projesi ekran satın almakla değil, içerik ve konumla başlar. Aşağıdaki adımlar tek bir ekran için de bir ağ için de geçerlidir; yalnızca süreleri değişir.

1. Hedefi ve kitleyi belirleyin: vitrinden satış yapmak, bir bekleme salonunu bilgilendirmek, şirket içinde iletişim kurmak. Bu hedef; içeriği, konumu ve izleyicinin ayırabileceği süreyi belirler.
2. Konumu seçin: yükseklik, izleme mesafesi, gün ışığı, elektrik prizine ve ağa (Wi-Fi ya da kablo) erişim.
3. Ekranı konuma ve çalışma saatlerine göre seçin: ev tipi televizyon, 16/7 ya da 24/7 profesyonel ekran, yüksek parlaklıklı vitrin ekranı.
4. Oynatıcıyı seçin: ekrana yerleşik, harici kutu ya da web tarayıcısı; öncesinde uyumluluğu kontrol edin.
5. İçerikleri ve zamanlamayı hazırlayın: üç saniyede okunabilen birkaç görsel, oynatma listelerinde düzenlenmiş ve bir takvime yerleştirilmiş.
6. Kurun, eşleştirin ve izleyin: oynatıcı bir kod gösterir, bu kodu platforma girersiniz, ardından her ekranın planlanan içeriği gösterip göstermediğini uzaktan kontrol edersiniz.

Yatırım yapmadan önce test etmek için ücretsiz bir hesap ve elinizdeki bir televizyon yeterlidir: içeriği ve konumu tek bir ekranla doğrular, ardından neye ihtiyacınız olduğunu bilerek donanım satın alırsınız.

Dijital tabelanın maliyeti dört kaleme ayrılır: ekran, askı aparatı ve montajı, yerleşik değilse oynatıcı ve yazılım. İlk üçü tek seferlik harcamalardır ve konuma göre büyük farklılık gösterir: yüksek parlaklıklı bir vitrin ekranı, bir iç mekân ekranından belirgin biçimde daha pahalıdır. Yazılım ise çoğunlukla ekran başına aylık ya da yıllık bir abonelikle ödenir.

Smart-Signage ile yazılım 3 ekrana kadar ücretsizdir, ardından ekran başına aylık KDV hariç 9 € (ya da yıllık KDV hariç 99 €) olarak, taahhütsüz faturalandırılır. Dijital tabela fiyatları rehberimiz, her kalemin neye göre değiştiğini ve tek ekranlı bir vitrinden on mağazalık bir ağa kadar üç tipik durumda nelerin öngörülmesi gerektiğini açıklar. Planların ayrıntıları fiyatlandırma sayfasında, ücretsiz hesabın koşulları ise ücretsiz dijital tabela yazılımı sayfasında yer alır.

• Oynatıcı (player): içeriği indirip ekranda gösteren cihaz ya da uygulama. Ekrana yerleşik olabilir veya HDMI ile bağlanabilir.
• Oynatma listesi: her öğe için bir gösterim süresi tanımlanmış, döngü hâlinde oynatılan sıralı içerik dizisi (görseller, videolar, widget'lar).
• Zamanlama: saate, haftanın gününe ya da tarihe göre hangi oynatma listesinin ne zaman oynayacağına karar veren programlama. Dayparting olarak da bilinir.
• CMS: içerik oluşturmak, zamanlamak ve ekranlara göndermek için kullanılan içerik yönetim yazılımı.
• SoC (system on chip): profesyonel bir ekrana yerleşik bilgisayar; oynatıcının harici kutu olmadan kurulmasını sağlar.
• cd/m² (nit): ekran parlaklığının birimi. İç mekânda yaklaşık 300 ile 500, vitrinde 1.500 ve üzeri.
• 16/7 ve 24/7: profesyonel bir ekranın tasarlandığı günlük çalışma süresi; haftanın yedi günü on altı saat ya da kesintisiz.
• DOOH (digital out-of-home): kamusal alanlarda reklam verenlere satılan reklam amaçlı dijital tabela.
• Eşleştirme: oynatıcının gösterdiği kodu platforma girerek bir ekranı bir hesaba bağlama işlemi.